B · Şirket Kuruluşu
Genç Girişimci Vergi ve Prim İstisnası
29 yaş altı girişimciler için gelir vergisi ve Bağkur prim desteği nasıl alınır? Yararlanma şartları, başvuru süreci ve 2026 istisna tutarları.
İçindekiler
Genç girişimci vergi istisnası, ilk kez kendi işini kuran genç girişimcilerin belirli bir kazanç tutarını gelir vergisi dışında bırakan bir düzenlemedir. Yanına bir de prim desteği eklenir, yani ilk yılın iki büyük gideri olan vergi ve sigorta primi aynı anda hafifler. Ama iki destek de otomatik gelmez, şartlara bağlıdır.
En sık yapılan hata, desteği kuruluştan aylar sonra öğrenmek. Şartlardan biri işe başlamanın kanuni süresi içinde bildirilmiş olmasıdır, bu yüzden kuruluş anında doğru hareket etmek gerekir. İlk şirketini kuracak girişimciler için ilk şirketini kuranlar için kuruluş paketi sayfasında adres ve kuruluş adımlarının nasıl yürüdüğü anlatılıyor.
Bu yazıda iki desteği ayrı ayrı ele alıyoruz: gelir vergisi istisnası ve Bağkur prim desteği. Ardından başvurunun nasıl yapıldığını, hakkın hangi durumlarda kaybedildiğini ve şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki farkı anlatıyoruz.
Kısa cevap
Genç girişimci vergi istisnası, ilk defa gelir vergisi mükellefi olan ve mükellefiyet başlangıcında 29 yaşını doldurmamış kişilere tanınan bir kazanç istisnasıdır. İstisnadan yararlananlar, belirli bir süre boyunca Bağkur primlerinin Hazine tarafından karşılanmasından da faydalanabilir. Her iki destek de kanunda sayılan şartların tamamının sağlanmasına bağlıdır, tek bir şart eksikse hak doğmaz.
Aslında iki ayrı destek var
Konu tek bir başlık gibi anlatılsa da birbirine bağlı iki ayrı düzenleme söz konusudur. Birincisi Gelir Vergisi Kanunu'nda yer alan kazanç istisnası, ikincisi sosyal güvenlik mevzuatındaki prim desteğidir. İkisi ayrı kurumlar tarafından yürütülür.
| Destek | Ne sağlar | Kim yürütür | Süre |
|---|---|---|---|
| Genç girişimci kazanç istisnası | Yıllık kazancın belirli bir kısmını gelir vergisi dışında bırakır | Gelir İdaresi Başkanlığı | [SÜRE / DOĞRULA: GVK mükerrer 20. madde] |
| Genç girişimci prim desteği | Bağkur priminin belirli bir tutarını Hazine karşılar | Sosyal Güvenlik Kurumu | [SÜRE / DOĞRULA: 5510 sayılı Kanun ilgili hükmü] |
Tabloyu yana kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
Prim desteği, kazanç istisnasından yararlanma hakkına bağlıdır. Yani vergi tarafındaki şartları sağlamayan bir girişimci prim tarafında da hak kazanamaz. İki desteği tek bir paket gibi düşünmek doğru olur.
Gelir vergisi istisnasının şartları
Kazanç istisnasından yararlanmak için kanunda sayılan şartların tamamı aynı anda sağlanmalıdır. Şartlardan biri bile eksikse istisna uygulanmaz.
| Şart | Ne anlama geliyor |
|---|---|
| İlk defa mükellefiyet | Ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle adınıza ilk kez gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilmiş olmalı [DOĞRULA: GVK mükerrer 20. madde] |
| Yaş şartı | Mükellefiyet başlangıç tarihinde 29 yaşını doldurmamış olmalısınız [DOĞRULA: GVK mükerrer 20. madde] |
| Süresinde bildirim | İşe başlama, kanuni süresi içinde vergi dairesine bildirilmiş olmalı |
| Bilfiil çalışma | İşin başında bizzat bulunmalı ya da işi bizzat sevk ve idare etmelisiniz |
| Devralma yasağı | Faaliyeti ölüm dışındaki bir nedenle başkasından devralmamış olmalısınız |
| Ortaklık şartı | Adi ortaklık veya şahıs şirketi söz konusuysa ortakların tamamı şartları taşımalı |
Tabloyu yana kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
Bilfiil çalışma şartı uygulamada en çok tartışılan başlıktır. Askerlik, hastalık, tutukluluk gibi zorunlu ayrılma hallerinde istisnanın devamına ilişkin özel düzenlemeler bulunur, bu nedenle kendi durumunuzu vergi dairenize sormanız gerekir. İstisna tutarı ve güncel uygulama için Gelir İdaresi Başkanlığı kaynaklarını esas alın.
İstisna tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. 2026 yılı için geçerli tutar [TUTAR / DOĞRULA: GİB 2026 genç girişimci istisna tutarı] TL'dir. Kazancınız bu tutarı aşarsa aşan kısım normal şekilde vergilendirilir, istisna tamamen kaybolmaz.
Bağkur prim desteği nasıl işler
Prim desteği, genç girişimcinin sigorta priminin belirli bir kısmının Hazine tarafından karşılanması anlamına gelir. Destek prime esas kazancın alt sınırı üzerinden hesaplanır, yani daha yüksek basamaktan prim ödemek isteyen girişimci aradaki farkı kendisi öder [DOĞRULA: 5510 sayılı Kanun ilgili hükmü].
Destek süresi kuruluş tarihinden itibaren [SÜRE / DOĞRULA: SGK genelgesi] olarak uygulanır. Bu süre boyunca prim borcu doğmadığı için nakit akışı rahatlar. Süre bittiğinde ödemeler normal seyrine döner, bu geçişi bütçenizde önceden planlayın.
Destek süresince sigortalılığınız kesintisiz devam eder, yani emeklilik hizmet süreniz de işlemeye devam eder. Destek primi ortadan kaldırmaz, ödeyen tarafı değiştirir. Bu ayrımı bilmek, süre bittiğinde karşınıza çıkacak aylık tutarı önceden planlamanızı sağlar.
Destekten yararlanabilmek için sigortalılığın ilgili statüde başlamış olması ve vergi tarafındaki istisna şartlarının sağlanması gerekir. Güncel usul ve süreler için Sosyal Güvenlik Kurumu duyurularını takip edin.
Başvuru nasıl yapılır
Başvuru ayrı bir dilekçe sürecinden çok, kuruluş sırasında doğru beyanların yapılmasıyla ilerler. Sıralama genellikle şöyledir:
- İşe başlama bildirimi kanuni süresi içinde vergi dairesine yapılır, mükellefiyet tesis edilir.
- Mali müşaviriniz, genç girişimci istisnasından yararlanma talebini mükellefiyet kaydı sırasında belirtir.
- Vergi dairesi şartların sağlanıp sağlanmadığını değerlendirir.
- Prim desteği için sigortalılık kaydı ve gerekli belgeler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafına iletilir.
- İstisna, yıllık gelir vergisi beyannamesinde ilgili satırda gösterilerek uygulanır.
Bu adımların hiçbiri tek başınıza yürüteceğiniz işlemler değil, ama takibi sizde. Mali müşavirinizden istisna talebinin kayda geçtiğini gösteren belgeyi isteyin ve kendi dosyanızda saklayın.
Kuruluş adımlarının tamamını görmek isterseniz şahıs şirketi kuruluş adımları yazısı belge sırasını ve süreleri anlatıyor. Genç girişimci desteği bu sürecin içine yerleşen bir başlıktır, sonradan eklenen bir işlem değildir.
Hangi durumlarda istisna kaybedilir
Dürüst olmak gerekirse bu desteği kaybetmek, kazanmaktan daha kolaydır. En sık karşılaşılan kayıp nedenleri şunlardır:
- Daha önce başka bir faaliyet nedeniyle gelir vergisi mükellefiyeti açılmış olması, yani ilk defa şartının sağlanmaması.
- İşe başlama bildiriminin kanuni süre geçtikten sonra yapılması.
- İşin başında bilfiil bulunmama, işi tamamen başkasının yürütmesi.
- Mevcut bir işletmeye sonradan ortak olma veya devir yoluyla faaliyete başlama.
- Adi ortaklıkta ortaklardan birinin şartları taşımaması.
Bir noktayı ayrıca belirtmek gerekir. Çalışan bir işletmeyi devralmak, adınıza ilk kez mükellefiyet açılsa bile istisna hakkı doğurmaz, çünkü faaliyet devir yoluyla elde edilmiştir. Ölüm nedeniyle gerçekleşen devirler bu kuralın dışında değerlendirilir.
Kaybedilen hakkın geri kazanılması genellikle mümkün olmaz, çünkü şartlar mükellefiyetin başlangıç anına bağlıdır. Kanun metnini kendiniz okumak isterseniz Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ilgili maddeye ulaşabilirsiniz.
Şahıs şirketi ile limited şirket farkı
Bu istisna gelir vergisi mükelleflerine tanınmıştır. Şahıs şirketi kuran girişimci gelir vergisi mükellefi olduğu için kapsam içindedir. Limited şirket ise kurumlar vergisi mükellefidir ve şirket kazancı üzerinden bu istisna uygulanmaz [DOĞRULA: GVK mükerrer 20. madde kapsamı].
Bunun pratik sonucu şu: ilk işini kuran, cirosu henüz düşük ve tek başına çalışan bir girişimci için şahıs şirketi genellikle daha avantajlıdır. Limited şirketin sorumluluk ve kurumsallık avantajları vardır, ancak genç girişimci desteği bu tarafta devreye girmez.
Örnek bir senaryo: Ümraniye'de tek başına grafik tasarım işi yapan 26 yaşındaki bir girişimci şahıs şirketi kurarsa, kazancının istisna tutarına kadar olan kısmı gelir vergisi dışında kalır ve prim yükü bir süre Hazine tarafından karşılanır. Aynı kişi limited şirket kurarsa bu iki kalemi de kendisi öder.
Aynı girişimci ilerleyen yıllarda cirosu büyüdüğünde limited şirkete geçmeyi düşünebilir. Geçiş sonrasında genç girişimci istisnası devam etmez, çünkü mükellefiyet türü değişir. Geçiş zamanlamasını istisna süresinin bitişiyle birlikte planlamak, ilk yılların yükünü hafifletir.
Sık sorulan sorular
Yaş şartı mükellefiyetin başlangıç tarihinde değerlendirilir. Mükellefiyet tesis edildiği anda 29 yaşını doldurmamış olmanız gerekir. Şirket kurulduktan sonra yaşınız ilerlese bile istisna, kanunda belirtilen süre boyunca devam eder. Yani belirleyici olan bugünkü yaşınız değil, işe başlama bildiriminin yapıldığı tarihteki yaşınızdır. Bu nedenle kuruluş takvimi önemlidir.
İstisna gelir vergisi mükelleflerine tanındığı için limited şirket kazancına uygulanmaz, çünkü limited şirket kurumlar vergisi mükellefidir. İlk işini kuran ve bu destekten yararlanmak isteyen girişimciler bu nedenle genellikle şahıs şirketini tercih eder. Karar öncesinde ciro beklentinizi ve sorumluluk tercihinizi mali müşavirinizle birlikte değerlendirin.
Ayrı bir başvuru formundan çok, kuruluş sırasında talebin beyan edilmesi gerekir. Mali müşaviriniz mükellefiyet kaydı yapılırken istisnadan yararlanma talebini bildirir, prim desteği tarafı ise sigortalılık kaydı üzerinden yürür. Kuruluştan aylar sonra hatırlanan taleplerde hak kaybı yaşanabilir, bu yüzden konuyu ilk görüşmede açın.
İstisnanın şartları arasında adres türüne ilişkin bir sınırlama sayılmamıştır, belirleyici olan mükellefiyet ve faaliyet şartlarıdır. Yasal adresin vergi dairesine usulüne uygun bildirilmiş olması ve yoklama sürecinin tamamlanması beklenir. Nihai değerlendirme vergi dairesinin takdirindedir, bu nedenle kendi durumunuzu mali müşavirinize ve bağlı olduğunuz vergi dairesine danışın.
İstisna tutarını aşan kısım normal şekilde vergilendirilir, istisnanın tamamı ortadan kalkmaz. Yani yüksek kazanç elde etmeniz desteği bitirmez, yalnızca aşan tutar üzerinden vergi doğar. Yıllık gelir vergisi beyannamesinde istisna ilgili satırda gösterilir ve matrah buna göre hesaplanır. Hesaplamayı mali müşavirinizle beyanname döneminde kontrol edin.
Kuruluş anında karar vermeniz gereken şey
Genç girişimci desteği, sonradan başvurulan bir teşvik değil, kuruluş anında doğru kurgulanan bir haktır. Şirket türünü seçerken, işe başlama bildirimini yaparken ve adresi belirlerken verdiğiniz kararlar bu hakkın doğup doğmayacağını belirler.
Yapmanız gereken tek net adım şu: kuruluş görüşmesinde mali müşavirinize genç girişimci istisnasından yararlanmak istediğinizi açıkça söyleyin ve şartları birlikte kontrol edin. Adres tarafını da aynı görüşmede netleştirmek isterseniz, kuruluş ve yasal adres desteği sayfasında sürecin nasıl ilerlediğini görebilirsiniz.
